ولی‌ الله خاکدان

ولی‌ الله خاکدان

تاریخ تولد:

1 فروردین 1302

زاده:

باکو

زندگینامه:

ولی‌ الله خاکدان متولد ۱۳۰۲ در باکو ، طراح صحنه (دکوراتور) سینما بود. شهرک سینمایی غزالی را او به پیشنهاد علی حاتمی برای سریال هزاردستان ساخت.

کودکی
ولی‌الله خاکدان در سال ۱۳۰۲ در یک خانواده اصیل مراغه‌ای در باکو به دنیا آمد. در دوران کودکی استعداد خود را در نقاشی به ظهور رساند و متعاقب آن کلاسهای نقاشی را در خانه پیشاهنگی باکو گذراند. در سال ۱۳۱۷ به دنبال تصفیه مهاجرین در روسیه، به ایران بازگشت و در مراغه ساکن شد.

آشنایی با تئاتر و دکورسازی
وی در مراغه با صمد صباحی آشنا شد و اولین تجربه تئاتری خود را در آنجا به انجام رساند. پس از شهریور ۱۳۲۰ به تبریز رفت و در تئاتر شیر و خورشید آنجا طراحی نمایشهای عرب‌اوغلی کارگردان برجسته وقت آذربایجان و بعداً صمد صباحی را عهده‌دار شد. وی در این تئاتر دکورهای موجود در آنجا را که توسط طراحان روسی ساخته شده بودند از نزدیک مشاهده کرد. وی همچنین در دوره فرقه دموکرات، کلاسی را که در آن دکوراتور اصلی بلشویک تئاتر مسکو جهت تدریس دکور و صحنه‌آرایی برپا کرده بود گذراند.

شروع فعالیت در تهران
به دنبال سقوط فرقه دموکرات او در سال ۱۳۲۶ به تهران آمد و در تئاترهای لاله‌زار مشغول به کار شد. نخستین نمایشنامه‌ای که برایش دکور ساخت آرشین مالالان بود که صمد صباحی آن را در تئاتر فرهنگ (پارس) روی صحنه آورد. به دنبال آن اسماعیل مهرتاش او را به جامعه باربد دعوت کرد و پس از آن طراحیهای تئاترهای فردوسی و سعدی را نیز بر عهده گرفت. خاکدان دکورهای جامعه باربد را تا سال ۱۳۳۷ طراحی کرد. اسماعیل شنگله ضمن تمجید از دکورهای خاکدان می‌گوید گاهی تماشاگران پس از کناررفتن پرده برای دکور دست می‌زدند.

تبحر و مهارت حرفه‌ای
ولی‌الله خاکدان در ساخت دکور بخصوص دکورهای داخلی از قبیل کافه‌ها و قهوه‌خانه‌ها و همین‌طور در طراحی قصرها و خانه‌های مجلل چنان به درجه‌ای از مهارت و استادی رسیده بود که با چند تیر و تخته و مقوا و گونی‌های کنفی و با رنگ و روغن می‌توانست چشمان تیزبین تماشاگران را تحت تأثیر بناهای مجلل فیلم‌های سینمایی قرار دهد و زیبایی و شکوه فیلمهای سینمایی را دو چندان کند.

فعالیت در سینما
او در سینما، نخستین بار دکورهای فیلم خواب‌های طلایی اثر معزالدیوان فکری را ساخت و پس از آن به عنوان دکوراتور در فیلم‌های دیگری مانند ولگرد، دختر چوپان، مشهدی عباد، عروس دجله، امیرارسلان نامدار، شب‌های تهران و تعدادی دیگر همکاری کرد. پس از انقلاب برای مجموعه تلویزیونی هزاردستان در شهرک غزالی دکور ساخت و سپس با فیلم‌های دیگری چون روز باشکوه، کفش‌های میرزا نوروز، کمال الملک، کانی مانگا، آرزوی بزرگ و کاکادو به عنوان دکوراتور و مشاور صحنه همکاری کرد.

زندگی و مرگ
وی به همراه خانواده اش از باکو اخراج و در شهر مراغه زادگاه پدرش ساکن شدند، وی پس از آشنایی با صمد صباحی وارد عرصه هنر شد و اجرای دکورهای نمایش شاهباش و خورشید بانو از اولین فعالیتهای او در تبریز است. وی با نام ولی رسام یا نقاش نیز فعالیت می‌کرد در سال ۱۳۲۶ وارد تهران شد و با تئاتر فرهنگ شروع به کار کرد. وی دارای سه پسر و دختر بود - واحد خاکدان یکی از پسرهای اوست که نقاش است - و در نهایت امر در شهریور ماه ۱۳۷۵ در قطعه هنرمندان بهشت زهرا دفن شد.

دكور  :
۱ -  تهران روزگار نو (۱۳۷۸)
۲ -  پرستش (۱۳۵۷)
۳ -  خاتون (۱۳۵۶)
۴ -  شير خفته (۱۳۵۵)
۵ -  شبگرد (۱۳۵۴)
۶ -  عروس پابرهنه (۱۳۵۳)
۷ -  شيخ صالح (۱۳۵۲)
۸ -  قصه شب (۱۳۵۲)
۹ -  آبشار طلا (۱۳۵۱)
۱۰ -  حسن ديناميت (۱۳۵۱)
۱۱ -  خيلي هم ممنون (۱۳۵۱)
۱۲ -  مرغ تخم طلا (۱۳۵۱)
۱۳ -  غلام ژاندارم (۱۳۵۰)
۱۴ -  ماجراي يك دزد (۱۳۵۰)
۱۵ -  سكه شانس (۱۳۴۹)
۱۶ -  كوچه مردها (۱۳۴۹)
۱۷ -  قصر زرين (۱۳۴۸)
۱۸ -  بهرام شيردل (۱۳۴۷)
۱۹ -  گرداب گناه (۱۳۴۷)
۲۰ -  هفت دختر براي هفت پسر (۱۳۴۷)
۲۱ -  زن خون آشام (۱۳۴۶)
۲۲ -  علي بابا و چهل دزد (۱۳۴۶)
۲۳ -  گوهر شب چراغ (۱۳۴۶)
۲۴ -  اميرارسلان نامدار (۱۳۴۵)
۲۵ -  بيست سال انتظار (۱۳۴۵)
۲۶ -  جهان پهلوان (۱۳۴۵)
۲۷ -  حسين كرد (۱۳۴۵)
۲۸ -  داماد فراري (۱۳۴۵)
۲۹ -  دو انسان (۱۳۴۵)
۳۰ -  شمسي پهلوان (۱۳۴۵)
۳۱ -  مأمور دو جانبه (۱۳۴۵)
۳۲ -  موميايي (۱۳۴۵)
۳۳ -  ببر كوهستان (۱۳۴۴)
۳۴ -  جلاد (۱۳۴۴)
۳۵ -  خوشگل خوشگلا (۱۳۴۴)
۳۶ -  ده سايه خطرناك (۱۳۴۴)
۳۷ -  سه تا بزن بهادر (۱۳۴۴)
۳۸ -  سه كارآگاه خصوصي (۱۳۴۴)
۳۹ -  عروس دريا (۱۳۴۴)
۴۰ -  مرد ده ميليون توماني (۱۳۴۴)
۴۱ -  آقاي قرن بيستم (۱۳۴۳)
۴۲ -  افسانه دهكده (۱۳۴۳)
۴۳ -  انسان ها (۱۳۴۳)
۴۴ -  جاهل ها و ژيگول ها (۱۳۴۳)
۴۵ -  چهار تا شيطون (۱۳۴۳)
۴۶ -  دختر ولگرد (۱۳۴۳)
۴۷ -  دختران با معرفت (۱۳۴۳)
۴۸ -  دزد شهر (۱۳۴۳)
۴۹ -  سه تفنگدار (۱۳۴۳)
۵۰ -  گناه من چيست (۱۳۴۳)
۵۱ -  لذت گناه (۱۳۴۳)
۵۲ -  آقاي هفت رنگ (۱۳۴۲)
۵۳ -  ساحل انتظار (۱۳۴۲)
۵۴ -  فرار (۱۳۴۲)
۵۵ -  فرشته اي در خانه من (۱۳۴۲)
۵۶ -  مادر فداكار (۱۳۴۲)
۵۷ -  نابغه هفت ماهه (۱۳۴۲)
۵۸ -  پنجه (۱۳۴۱)
۵۹ -  خداداد (۱۳۴۱)
۶۰ -  گربه وحشي (۱۳۴۱)
۶۱ -  گل گمشده (۱۳۴۱)
۶۲ -  دختر همسايه (۱۳۴۰)
۶۳ -  فرياد نيمه شب (۱۳۴۰)
۶۴ -  دو قلوها (۱۳۳۸)
۶۵ -  فرشته وحشي (۱۳۳۸)

طراح دكور  :
۱ -  روز باشكوه (۱۳۶۷)
۲ -  كفشهاي ميرزانوروز (۱۳۶۴)
۳ -  كمال الملك (۱۳۶۲)

جلوه هاي ويژه  :
۱ -  كاكادو (۱۳۷۳)

نويسنده  :
۱ -  گمگشته (۱۳۳۳)

طراح صحنه و لباس  :
۱ -  وكيل اول (۱۳۶۵)

طراح صحنه  :
۱ -  روز باشكوه (۱۳۶۷)

طراح لباس  :
۱ -  كفشهاي ميرزانوروز (۱۳۶۴)

مجري دكور  :
۱ -  كاني مانگا (۱۳۶۶)